पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना थेट प्रभू श्रीरामाचा दर्जा देत, त्यांची ‘मोदी चालीसा’ वाचून आरती करण्याचा धक्कादायक प्रकार नुकताच समोर आला आहे. या घटनेचे तीव्र पडसाद उमटत असून, सोशल मीडियापासून ते राजकीय वर्तुळापर्यंत या अंधभक्तीचा कडाडून निषेध केला जात आहे. “नेत्यांना देवाच्या स्थानी बसवणे हा धार्मिक परंपरेचा अवमान तर आहेच, शिवाय लोकशाहीच्या मूळ तत्त्वांना हरताळ फासणारा हा प्रकार आहे,” अशी संतप्त प्रतिक्रिया सामान्य जनतेतून व्यक्त होत आहे.
धार्मिक आणि लोकशाही मूल्यांची थट्टा
भारत हा जगातील सर्वात मोठा लोकशाही देश आहे. लोकशाहीत जनता ही मालक असते आणि निवडून आलेले लोकप्रतिनिधी हे जनतेचे सेवक असतात. मात्र, राजकीय फायद्यासाठी किंवा अतिउत्साहापोटी नेत्यांचे ‘दैवतीकरण’ करण्याची चढाओढ सध्या सुरू आहे. प्रभू श्रीराम हे करोडो हिंदूंचे आराध्य दैवत आणि आस्थेचे केंद्र आहेत. त्यांची तुलना एका राजकीय नेत्याशी करणे आणि त्यांच्या नावावर ‘चालीसा’ रचणे हा हिंदू धर्मातील पवित्र ग्रंथांचा आणि परंपरांचा अपमान असल्याचे धार्मिक विद्वानांचे म्हणणे आहे.
अंधभक्ती की मूळ मुद्द्यांवरून लक्ष भरकटवण्याचा डाव?
देशात आज बेरोजगारी, महागाई, शेतकरी आत्महत्या आणि आर्थिक असमानता यांसारखे अनेक गंभीर प्रश्न आ वासून उभे आहेत. अशा संवेदनशील काळात नेत्यांच्या आरत्या ओवाळून जनतेचे लक्ष मुख्य मुद्द्यांवरून भरकटवले जात असल्याची टीका विरोधकांनी केली आहे. “आम्ही लोकशाहीत जगत आहोत की राजेशाहीत?” असा रोकडा सवाल आता सजग नागरिक विचारत आहेत.
नेत्यांना ‘देव’ बनवणे महागात पडेल!
इतिहास साक्षी आहे की, जेव्हा जेव्हा जनतेने राजकारण्यांना देवाचा दर्जा दिला, तेव्हा तेव्हा लोकशाही कमकुवत झाली असून हुकूमशाही प्रवृत्ती बळावली आहे. नेत्यांचे मूल्यमापन त्यांच्या कामावरून, धोरणांवरून आणि त्यांनी जनतेला दिलेल्या सोयीसुविधांवरून व्हायला हवे; ना की त्यांच्या अंधभक्तीतून. हा प्रकार तातडीने थांबणे गरजेचे असून, जनतेने अशा चमत्कृतीपूर्ण आणि अंधश्रद्धेला खतपाणी घालणाऱ्या कृत्यांपासून दूर राहावे, असे आवाहन विचारवंतांकडून केले जात आहे.
