कोट्यवधी रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवणाऱ्या ज्येष्ठ पार्श्वगायिका आशा भोसले यांचे वयाच्या ९२ व्या वर्षी निधन

भारताच्या गानकोकिळा आणि कोट्यवधी रसिकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवणाऱ्या ज्येष्ठ पार्श्वगायिका आशा भोसले यांचे रविवारी, १२ एप्रिल २०२६ रोजी वयाच्या ९२ व्या वर्षी निधन झाले. मुंबईतील ब्रीच कँडी रुग्णालयात उपचार सुरू असताना त्यांची प्राणज्योत मालवली. छातीतील संसर्ग आणि थकव्यामुळे त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते, परंतु हृदयविकाराच्या झटक्यानंतर अवयव निकामी (Multi-organ failure) झाल्याने ही दुःखद घटना घडली.
आशा भोसले यांच्या निधनामुळे भारतीय संगीत क्षेत्रातील एक झळाळते पर्व संपुष्टात आले आहे. त्यांच्या आठवणींना उजाळा देणारा हा एक विशेष लेख:
स्वरवैविध्याची ‘आशा’: संगीत विश्वातील एक चिरतरुण प्रवास
भारतीय चित्रपट संगीतात ज्या आवाजाची जादू आठ दशकांहून अधिक काळ कायम राहिली, तो आवाज म्हणजे आशा भोसले. लतादीदींची शिस्त आणि गोडवा एका बाजूला असताना, आपल्या आवाजात चपळता, मादकता आणि विलक्षण ऊर्जा भरून आशाताईंनी स्वत:ची एक वेगळी ओळख निर्माण केली.
१. संघर्षातून यशाकडे:
आशाताईंचा प्रवास सोपा नव्हता. लता मंगेशकर यांच्यासारख्या महान गायिकेची सावली असतानाही, त्यांनी आपल्या स्वतंत्र शैलीने प्रेक्षकांचे लक्ष वेधून घेतले. सुरुवातीच्या काळात त्यांनी अनेक दुय्यम भूमिकांसाठी गाणी गायली, पण ओ.पी. नय्यर आणि आर. डी. बर्मन यांच्याशी झालेली त्यांची युती चित्रपट संगीताचा चेहरा बदलणारी ठरली.
२. प्रत्येक शैलीत हुकूमत:
ठुमरी, गझल, भजन असो वा आधुनिक पॉप आणि कॅबरे गाणी—आशाताईंनी प्रत्येक प्रकारात आपल्या आवाजाची मोहर उमटवली. ‘पिया तू अब तो आजा’, ‘दम मारो दम’ सारख्या उडत्या चालींच्या गाण्यांनी तरुणाईला वेड लावले, तर ‘इन आँखों की मस्ती के’ सारख्या गझलांनी रसिकांच्या डोळ्यांत पाणी आणले.
३. जागतिक विक्रमांची मानकरी:
१२,००० हून अधिक गाणी गाण्याचा मान मिळवत त्यांनी ‘गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड’मध्ये नाव कोरले. त्यांच्या कलेचा गौरव म्हणून भारत सरकारने त्यांना ‘पद्मविभूषण’ आणि चित्रपटसृष्टीतील सर्वोच्च ‘दादासाहेब फाळके’ पुरस्काराने सन्मानित केले होते.
४. चिरतरुण व्यक्तिमत्त्व:
केवळ गायनच नव्हे, तर त्यांची पाककला आणि व्यावसायिक दृष्टी (आशाज् रेस्टॉरंट) यामुळे त्या जगासमोर एक आदर्श ठरल्या. वयाची नव्वदी ओलांडल्यानंतरही त्यांचा आवाज आणि उत्साह एखाद्या तरुणीला लाजवेल असाच होता.
अंतिम निरोप:
आशाताईंच्या पार्थिवावर उद्या, सोमवार १३ एप्रिल रोजी दुपारी ४ वाजता मुंबईतील शिवाजी पार्क येथे शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार केले जाणार आहेत. त्याआधी सकाळी ११ वाजेपासून लोअर परेल येथील त्यांच्या ‘कासा ग्रँड’ निवासस्थानी त्यांचे पार्थिव अंत्यदर्शनासाठी ठेवण्यात येईल.
आशाताई आज शारीरिकदृष्ट्या आपल्यात नसल्या तरी, त्यांचा खट्याळ, भावूक आणि मंत्रमुग्ध करणारा आवाज येणाऱ्या अनेक पिढ्यांच्या मनात कायम गुंजत राहील.