महाराष्ट्र ही संतांची आणि समाजसुधारकांची भूमी आहे. मात्र, याच मातीत वारंवार ‘अशोक खरात’सारखे भोंदू बाबा निर्माण होतात, तेव्हा आपल्या सामाजिक प्रगल्भतेवर प्रश्नचिन्ह उभे राहते. नाशिकच्या सिन्नर परिसरातील या स्वयंघोषित ज्योतिष आणि अंकशास्त्रज्ञाने धर्माच्या आणि भविष्याच्या नावाखाली जे मायाजाळ विणले, ते केवळ गुन्हेगारी स्वरूपाचे नसून आपल्या सामाजिक मानसिकतेचा पराभव आहे.
आध्यात्मिक शोषणाचे हिडिस रुप
अशोक खरात प्रकरणाने आध्यात्मिक शोषणाची परिसीमा गाठली आहे. तपासणीत समोर आले आहे की, खरात महिलांना संमोहित करून किंवा अमली पदार्थ देऊन त्यांचे लैंगिक शोषण करायचा. पोलिसांना मिळालेल्या १०० पेक्षा अधिक आक्षेपार्ह चित्रफिती (व्हिडिओ) या विकृतीचा पुरावा आहेत. ‘ओष्णोजल’ नावाचे तीर्थ आणि चमत्कारांच्या नावाखाली त्याने अनेकांना आपल्या जाळ्यात ओढले.
राजकिय वरदहस्त आणि सत्तेचा गैरवापर
या प्रकरणाचा सर्वात धक्कादायक पैलू म्हणजे खरातचे राजकीय नेत्यांशी असलेले जवळचे संबंध. मंत्र्यांपासून ते बड्या अधिकाऱ्यांपर्यंत अनेकजण त्याच्या ‘शिवनिका’ आश्रमात हजेरी लावायचे. जेव्हा एखादा भोंदू बाबा सत्तेच्या इतका जवळ जातो, तेव्हा सर्वसामान्य माणसाचा त्याच्यावरचा विश्वास अधिक दृढ होतो आणि कायद्याची भीती उरत नाही. याच राजकीय वजनाचा वापर करून त्याने अनेक जमिनी बळकावल्याचेही तपासात समोर येत आहे.
आपण का फसतो?
माणूस जेव्हा संकटात असतो किंवा भविष्याबद्दल साशंक असतो, तेव्हा तो तार्किक विचार सोडून चमत्कारांकडे धाव घेतो. अशोक खरातने लोकांच्या याच भीतीचा आणि असुरक्षिततेचा फायदा घेतला. सुशिक्षित लोक, सेलिब्रिटी आणि नेतेही त्याच्याकडे भविष्य विचारण्यासाठी रांगा लावायचे, हे आपल्या शैक्षणिक व्यवस्थेतील वैचारिक पोकळी दर्शवते.
कायद्याची जरब आणि सामाजिक जबाबदारी महाराष्ट्रात अंधश्रद्धा निर्मूलन कायदा
(जादूटोणाविरोधी कायदा) अस्तित्वात आहे. परंतु, जोपर्यंत समाज स्वतःहून प्रश्न विचारायला शिकत नाही, तोपर्यंत असे कायदे पुरेसे ठरत नाहीत. या प्रकरणात एका पीडित महिलेने दाखवलेले धैर्य कौतुकास्पद आहे. समाजातील इतर पीडितांनीही पुढे येणे गरजेचे आहे जेणेकरून अशा नराधमांना कठोर शिक्षा होईल.
निष्कर्ष
अशोक खरात हे केवळ एका व्यक्तीचे नाव नाही, तर ते समाजातील एका प्रवृत्तीचे प्रतीक आहे. श्रद्धेचा सन्मान जरूर करावा, पण ती अंधश्रद्धा होऊ देऊ नये. जोपर्यंत आपण चमत्कारांना नमस्कार करणे थांबवत नाही आणि विवेकाची कास धरत नाही, तोपर्यंत भोंदूगिरीचा हा बाजार असाच फोफावत राहील. खऱ्या आध्यात्मिकतेची ओळख ही शोषणात नसते, तर ती आत्मिक समाधानासाठी आणि चांगल्या समाजाच्या जडणघडणीत असते.
वेळ आली आहे की,,,,
आपण प्रत्येकाने स्वतःला प्रश्न विचारावा -आपण देवाला मानतो की देवाच्या नावाखाली दुकान थाटणाऱ्या या भोंदू बाबांना?
